Pazina base

Terra e Luna

 

Contos 
Libros 
Poesias 
Vocabulariu 
Ritzetas 
Logos de bisitare 
Limba 
Terra e LunaAinu e canariaZuanna e EsterinaSa muzere doverosaS'arburi Mannu


TERRA E LUNA  (de Ruzeri Sanna)

  "B'at dies cando si devet matanare meda pro zenerare unu calesisiat pessamentu", rifletit Luna intro de issa etotu, marinende, sena mancu una tremeddera, in su chelu brabu, comente una bulla de sabone in su vacuu. In cara tenet sos lineamentos irònicos de una pisedda inziminida. Sos ogros isperiant in antis, in sa distantzia in ue budrones de isteddas li torrant su cumplimentu comente proa de s'esistentzia fiaca issoro. "Assia a ischifu," concludet issa, aberzende su tapu de una Ichnusa; sos pòddighes lestros amustrant un'atu praticadu bias meda. Bortat sa cara a un'àteru curzolu de s'universu, pissighende una bisione non diversa meda dae sa prima. "Non mi-nd’afuto nudda," narat cun unu suspiru fundu.

Abassat sos chizos duas bias. Sos ogros sunt ufiados e istracos, tintos de tustanzu comente si est dae pagu torrada dae unu viazu nostàlzicu in s'època d’oro de Hollywood de sos annos trinta. Sa cara est ingrintzipida comente si siat imbetzada milliones de annos in pagoras. A fiaca zirat sos ogros dae un'ala a s'àtera, cun una sagumada detada prus dae afutamantu chi dae perunu abisamentu isminoradu; a sa fine abojant a Terra chi fiat caschende totu placada, imboligada dae unu belu birdònzulu permeadu de lughe e pintadu cun formas polimorfas biancas e disinnos colorados. Meda parent chintorzas a forma de undas barzas, àteras sunt pijadas gasi chi produint efetos a caragolu de misuras inconsistentes, pissighende∙si pari pari comente dansadores subra de su palcu de unu balletu artìsticu.

Terra isbambarriat sos ogros, emanende unu raju fùlghidu de lughe cumbidosa de albeschidorzu friscu, pazende∙si in su lugore suo e gosende∙si∙la mannìfica, fiera e ermosa. Allargat sos canterzos, astriende∙si apenedda pro ponner in motu sa tzirculassione.

Su fritu de su note fiat intradu a fundu finas a li tocare su corzu superiore, faghende∙lis biddiare sas cussorzas chi de sòlitu abarrant semi fluidas. "Bona die, ¿dormidu ‘ene?" preguntat a Luna, abisende·si de sa pompiada ausente de sa comare.

"Sa note colada m'at bènnidu un'amutadore," rispondet Luna cun boghe segada dae una secuentzia de tonos acutos a timbru grae. Cun un’iscarrassu si limpiat sa canna de sa bula dae su piuere. Pro unu pagu de tempus indeterminadu paret esitare, forsis pro bilantzare totu sos elementos de su sonnu e proponner unu contu detalliadu craru e fàtzile pro sa mente. "Mi so perdida in sa galassia; totu in ghiriu fiat nieddu pìdigu e non b’aiat mancu un'ànima chi mi podiat indicare in ue fia." Altzat sa conca e, adderetende∙la fichida, continuat: "Timia che frea ca mi pariat chi calicunu mi fiat ponzende fatu. Pustis apo reconnotu a Zove chi mi fiat ponzende s'atrotzu pro mi faghere un'àteru de sos satèllites suos. Non bi cheria andare e mi nche so posta a currer... a currer comente si mi fiat pitighende su fogu... a subra de sas supernoas a idròzenu, a palas de sas pianetas de amonia e de sas vastidades de detritos, finas a cando so ruta a culu in zosso e mi so ischitzada su tzirculu polare de tramuntana."

"Su santu chi l'at criadu... ¿e tenta t'at?" pregontat Terra tentende una manuvra difensiva sutile pro mitigare su drama.

"Non m'at mancu azuada a mi-nche pesare," rispondet Luna cun unu tonu de boghe chi pariat aer perdidu su sensu de ubicatzione. Tando si ponet a aboghinare comente si fiat gherrende un'inimigu imbisìbile: "¿E chie si pessat de esser cuss'acrabinadu? ¿una bersione reduida de unu deus grecu? ¿o unu membru onorariu de sa Sotziedade Esperimentale de su Lea-Su-Chi-Ti-Cumbenit-Como? ¿A si creet chi podet persighire bonas fèminas chi si-nc'andant pro contos issoro? e narende gasi pesat su tuju de s'ampulla a su livellu de sas lavras pro unu basu perfetu a su lìcuidu bumbullitosu e groghitu.

"¿A lu ischias chi Saturnu l'at dassadu pro si-nc'andare cun Mateu su postinu?" torrat a tichirriare Luna cun boghe binditosa e ràntziga gasi chi su chelu in ghiriu si tràmudat in su colore de su fogu. "Tue mi connosches, eo mi fago semper sas fainas meas, ma custa est una situatzione grae meda... propriu gasi, cussu carinorosu impidosu l'aiat àpida chenende a lughinzu de lumera cun su cumpanzeddu nou suo ― e isculta ― si fiat posta una bunnedda gasi prumosa e curtza chi azumai si podiant bidere sas puntas de sas titas..."

"S'atmosfera romantica de una chena a lughinzu de lumera est difìtzile a resister. Maridu meu mi zughet a mandigare e a ballare in sos locales prus romànticos de sos Sete Frades..." interrumpet Terra proende a segare su monòlogu de s'amiga ballansa.

Ma Luna, leada dae cussa bisione fantàstica, sighit a allegare cun tonu de boghe chi emitit ardore de sentidu: "Fiant dansende melodias dulches che mele e a unu tzertu puntu issa l'at piuladu in s'origra paraulas gasi vulgare chi mi nde isbirgonzo finas de las ripitire."

"¿A beru? esclamat Terra isbambarriende sos ogros incuisitivos. E cun boghe chi non atzetaiat frazu, azunghet: "¿E chie ti l'at nadu?"

"¡L'apo lèghidu in s’Unione Sarda!" rispondet Luna pispiende salia a sa buca de s'ampulla casi boida. "Non creo chi Zove apat apretziadu meda su cumportamentu impudidu de sa muzere, ca si-nche est aviadu deretu a si abumbare cun una pàriga de ganzilleros andromedesos." Isbambarriat sos ogros, ponzende in risaltu sas candelas infustas de sos ogros, e sos chizos ufiaditos leant una tintura muza, forsis caentados dae su mitigare∙si de su manzanu.

"¡Una bia mi so imbreagada finas eo!" narat Terra proende a indebilire su contu coloridu de sa comare sua. "In una sala de ballu decoradu de lughes e de oro, cun s’amoraditu meu, unu pilucheri cun sos musculos prus mannos de sos de unu trau; fia s’imbidia de totu sas piseddas de su logu, e finas de unos cantos pitzocos. Creiat chi fagher s'amore fiat chei s'esibitzione de un’òpera ballètica. Amus tziribecadu totu su note. Lughes psicadèlicas, coctel de totu sas fragràntzias e colores, un'amissu de passione de calidade chi m'at fatu dissipare totu sas suferentzias. Mi so isligada sos pilos aneddados e abudados – fia zòvana tando ― tenia sa pedde modde modde e profumada; nos semus isterrujados subra de una tramata de un'apusentu pienu de fumu, e in s’arcu de unu minutu, nos semus aunidos in una massa de lampos acutos, de magma inframadas e de terremotos a crebadura. Cando nos semus separados no-nde podia prus fagher a mancu. Totu s'annu mi sunt bènnidas sas erutziones prus esplosivas chi aia proadu in antis.

"Sa bida non est totu isteddas e ischintiddas," intervènnit de botu Luna cun boghe abilina.

"Fia namorada fata," sighit Terra cun sa boghe entusiasmada dae notas ispintas a sa diretzione de s'acutu, "chi mi creia una printzipessa pronta a retzire sa corona a conca. Cussa note m'at pedidu de lu cojuare; s'atitùdine imprebidìbile e sa boghe tènera sua m'aiant carinnada in ue niun'àteru fiat mai arribadu. Fiat onestu, fieru, intensamente pessonale e mi faghiat rier meda, e eo tenia bisonzu de bivere sa bida."

"Paret un'opereta de Gilbert e Sùllivan," murmutat Luna punnende sos ogros a sa buca de s'ampulla pro un'àteru ticu de su lìcuidu brundu. "¿E comente fiat s'afidu? la interrogat cun boghe rasposa.

"In su cojuonzu b'aiant istranzos meda, totu bestidos a càstigu, ponzende∙si in punta de pees pro mirare mezus sos cojuados noos. Eo fia bestida cun belos elegantes de pùrpura e de rubinos, e isse aiat un'àbitu nieddu bellutadu e decoradu cun butones de avoriu e medalliones de oro. Sa postura sua fiat aristocraticamente astuta; ambeduos fiamus..." Terra aberit sa buca cun ana e sa pedde de sa cara sua si tramudat a unu colore de fumu murru e feu. "...Custa est sa sabidoria de sa rivolutzione industriale," azunghet a pustis de aer ganadu su controllu de sa lena sua. "¿E maridu tuo?"

"Maridu meu pariat unu guru istitutzionalisadu de s'iscola de s’antigoria: sa cara non si cuncordaiat cun sa carena, e mancu su coghetu," atacat Luna cun boghe malincònica. "Lu iseto un'àteru duas o tres chidas e lu dassu cuss'iscarrassiu, aia detzisu, ma est istadu isse a mi disamparare."

"¡Eo so fortunada!" interrumpet Terra cun sa sensibilidade e sa piantesa de una elezia sena passione. "Maridu meu est namoradu cotu de mene e onzi bia chi nos bidimus mi corvecat de carinnas e de basos. A agabu de s'afidu semus moidos a s’istampu nieddu..."

"¿E ite b'at in cue?" preguntat Luna amustrende interessamentu improvisu.

"Totu iscuru est. Non mi podia mancu pompiare su cùcuru de su Tibet," nachi Terra banzighende∙si in unu mare de nùolas. "Ma s'esperientzia chi apo proadu non mi la podo ismentigare. Tot'e duos semus istados ischitzados a sa dimensione de unu ranu de rena, e cun sos àbitos de coju pariamus unu re e una reina in miniadura. Semus istados ispintos e tirados a dereta e a manca, fatu piruetare a velotzidade increìbile e privadu de calesisiat fortza. Azumai nos fiamus disintegrados; ma nos semus umpidos de enerzia ispirituale alta."

"Maridu meu fiat unu troddiu pressurizadu cun paga creatividade," truncat Luna tanchende sos ogros e faghende unu tentativu vanu pro cuare una suferentzia manna interiore, "ma in ultimera mi so indeosada de a isse... lu veneraia, eja chi lu veneraia, ma isse no-nde cheriat ischire de mene e m'at piantada sena bi pessare duas bias. Naraiat chi preferiat fagher s'ambassadore pro sa patria sua, e si-nch’est aviadu a un'àtera galassia pro
fagher traballu in su bolontariadu cun una bindighina de compares." Naradu cussu, sos ogros de Luna si afuscant e afungant, e s'area de sa cobertedda sua benit invasa dae unu nùmeru discretu de lunamotos dèbiles.

"Non ti disperes, unu die at a torrare," rispondet Terra cun sa sabiesa de unu bufadore de aba cussagrada.

"Tue ses dissìpula de sos annos libertarianos de sos sessanta," rispondet Luna, "ma si costuras ozetivamente, prus a subra de s'iscalu dulche de sos fizos de sos frores rochezadores, de sas melodias istranzas e ispantosas, de sas lughes graes e acutas, de sos ispinellos e de sa bida de comunadoría de sos furriolos, sa bida paret una cosa de frundire, cun su risultadu chi sighimus a ripitire su chi amus za ripitidu."

B’at unu mamentu de chietesa. Luna si sulat su nare e faghet annagos de zigante pro cuntrollare sas làgrimas ca timiat de ruere in un'isroca melodramàtica pagu connota. A pustis chi s’est torrada a cumponner, continuat cun sa dinnidade de una chi at basadu sa teoria de sa bida in su lùpulu fermentadu de un'ampulla de birra apena istupada. "No as a imparare mai sos segretos de zogare a fùbalu finas a cando non bi zogas. Ses tzega e non bides su chi est cara a tie."

Terra abarrat comente marmurada e est leada dae unu sensu pesante de astiu. Sa pressione de sa magma ispinghet a susu, e percurrende sa cannighina de unu vulcanu in su desertu de s’Arizona, tzocat a fora, confundende sos zeologos prus fentomados chi aiant creidu chi su cratere dae ue est istupada l'aiat fatu una meteorite colossale.

"Bivimus in un'era de cambiamentu costante," prosighit Luna, tzistosa chei unu complotu de tifosos de s'iscuadra locale chi proant cun totu s’impinnu a fagher a malos. "Dae cando s’òmine meu m'at dassada mi sento disisperada e bona a nudda. Si non li aeret nadu chi mi pariat de banzigare palas a sa làcana de su reale, isse non mi diat aer pompiadu comente unu putza de su Putzadorzu prontu a dissetzionare su sistema pianetariu intreu. Fiat tando chi m'at naradu chi no-nde podiat prus de cussos abusos de s’intelletu."

"¿Intelletu?" apo fatu eo. "¿E in ue l’as frundidu su tuo?"

"Dae como in antis ti l'as a bider cun s'avocadu meu,” - at azuntu, aviende∙si∙nde a passu lestru comente unu pitbull prontu a mossigare. - L'apo pissighidu e l'apo pedidu perdonu, li apo naradu chi fiat neghe mea, chi fia unu fallimentu sena privileziu e chi isse teniat connoschentzia manna de sas pessone e ischiat arresonare bene. - '¡A chie tantu faeddat, sa buca li friet!' at rispostu isse cun unu sarcasmu chi cunfinat cun su frundi∙lu-in-su-muntonarzu. Pustis s’est istesiadu e est ispàrvidu in sa distantzia."

"E tando est bènnidu s’annus horribilis. Fia totu devastada. Apo prànghidu rios de làgrimas e mi so imbolada a su disisperu de una bulimia crònica, mi so cuada in su confortu de su màndigu. Apo finas cadrapuddadu cun unu infirmeri de sa Borronchera, ma fiamus semper in tres, e sentia chi fiamus unu pagu atrumados. Devo esser maca abengada."

"Non nezas gasi," si est pretzipitada Terra cun sa postura placada e sa boghe lànguida de una chi at retzidu dae pagu un’ingarrigu in s'arte de sa compassione. "Tenes unu dolu penosu in intro e ti ses iscariolende su coro cun custos pessamentos ca tenes bisonzu de azutoriu e de amore. So segura chi una die at a torrare."

Luna non cumentat e cun una sagumada lestra de sa manu tragazat su restu de su lìcuidu ebriaditu. Terra li ghetat una lampiada cun s'intentu de li dare confortu morale, ma sa mente de sa cumpanza est comente interrada in su fundu de unu upiale de emossiones boidu. "Non podes cumprender," narat Luna a pustis de un’iscuta longa de mudidùmine; iscutinat sa conca pro si-nche essire dae cussa espressione malincònica. Si ingrussiat unu pagu: "¿A podo essere prus crara de gasi?... ¡non si podet torrare in segus!"

"Apo a esser cun tegus, die e note, ierru e istiu," si ponet in mesu Terra. "Eo so fortunada, su cojuadu meu mi cheret unu muntone de bene e mi donat confortu mannu; isse est un'idealista sentimentale, e est forte e balente, indestruìbile e..."

Cussu pretzisu istante s’est intesu unu boatu echeare dae su bicu de s'Atollu. Terra pijat in antis sa carena isfèrica in agonia tormentosa, formende in su matessi tempus unas cantas trumbas marinas de misura notèvole pro unas cantas naes de passazu. "¡Ohia; gàllicos malaitos!"

"¿E ite b'at?" chistionat Luna.

"Calicunu m'at truncadu una costa cun un'àteru tzocu de sa bomba nucleare."

"¡Malaitos!" afirmat Luna notende sa làstima in sa cara de sa comare sua e cuntenende su fele. Pagu a pagu Terra si adderetat, cuntemplende ispantada su chi su tempus binidore diat batire. Luna si iscampiat de traessu pro curiosare s'infinidade. "¿Proa a addevinare chie est benzende a custa parte?”

"¿E chie?"

"Halley... s’isteddu coudu," declarat Luna punnende su pòddighe a sa diretzione de un'ozetu luminosu e fruschinu. L'apo bidu duas chidas a como cun su coonzu suo totu puntadu a cara e faghende ispintas pornogràficas pro atirare s'atentzione de Sole. Su mistuddu suo non tenet làcana e fiagat de feghe imorale pùdida, corrompende sas pianetas zòvanas chi abojat in su caminu suo. Creet de tenner libertade acadèmica, ma a parrer meu at coladu totu sas làcanas de sos deretos e l'at fata franca tropu bias. Infinis s’est acurtziadu a s'istedda nostra e s’est imbertu a palas de issa... Deus ebia ischit ite ant cumbinadu cussos duos in cuddae. Non bi cherfo mancu pessare."

"¡Mancu eo!" acundividit Terra bumbutende lava ardente dae su monte Etna.

"Cando si est atzeradu dae palas de su muru infogadu si la fiat riende cun sa fieresa de unu cucureddu chi amissat istupididade cun s'arrogantzia," at murmutadu Luna pro no si fagher intendere dae s’ozetu chi si fiat acurtziadu.

"Bona die, bonafèminas... so cuntento de bos abojare torra," nachi Halley cun unu risitu coreogràficu suta de sos mustatzos acreschidos a sa bitellu marinu. "Assia a fritore, ¡titia oh!... s'istat mezus meda dae ue so apena recuende... Muntones de cosas de bider, muntone de cosas de imparare si perdulariades cantu fago eo," continuat a narrer cun sa confidentzia de unu chi at cumpletadu dae pagu unu cursu de bases tzarrativas. "Sos paradossos de s'universu sunt infinidos cando ponides in pare sos cambiamentos de una realidade interruta a su multidinamitzismu tzacaditu de sa velotzidade e de su spetru de sa lughe ― ¿a mi cumprendides?... massa a costu de enerzia e a s'imbesse... leghes reduidas a una teoria de fusione nucleare a modu de curveddas e de tzìrculeddos in sa fatura de s'eletritzidade. In pagu paraulas, est unu pagu comente unu cotzalinu de café de calidade media a contatu cun s'aba buddende de sa cafetera elètrica," sighit Halley sena ponner mente a sa puntuatzione.

"Puru nois tenimus paradossos," interrumpet Terra cun podere argumentativu ismannidu.

"Forsis... ¿ma a azis a beru bidu un'ambivalismu elitista dissotziadu chi balet s'inclusione in s'assolutismu cunglomeradu intre causa e efetu?... Custu tzertu dilùtzidat sa formulatzione de sa mente istàtica bostra, posta sutasubra in s'istrutura paramètrica verticale de sa nebula a caragolu in s'Idra e connota  a sa fea comente NGC 5236," prosighit Halley punnende sa petorra a innantis pro afortire s'arresonamentu suo.

"¿E ite ballas ses ghetende a pare?" si difendet Luna cun s'aplicatzione ispassionada de una fera famida. "¡Non semus naschidas in s'Idra nois. S'istrutura molecolare nostra lu proat!"

"S'arresonamentu tuo a posteriori at su podere de unu pallone ufiadu a pressione tropu alta," aboghinat Halley cun sinnos bidìbiles de atolocamentu. "So petzi narende∙bos chi cando bogade fora sa petza e sa pedde, su chi bi restat est s'ossu rotzigadu de elusividade contzeptuale.”

“S'universu est un'amissiu de su connotu e de su chi non s'ischit; maridu meu ti lu podet descrier mezus," nachi Terra in una.

"¿Ite? ¿sa mancantzia de gravidade ti at imbaddinadu su cherveddu?” nachi Halley cun s'atitudine de unu chi frastimat sena si fagher notare. "Maridu tuo est mortu duos miliones de annos a como, ¡mi chi zai l'ischis bene! ― Li est faladu unu raju e como est pasende in su mundu de sas nèbulas. – Mi-nche devo aviare como... ¡adiosu!" e lestru disisparit in s'orizonte.

"No est beru, ― ¡faularzu est!" piulat Terra pompiende a Luna comente pro pedire una frase de difesa, ma sa cara de sa comare amustrat cumpassione cuada male ebia. Sa carena intera de Terra si faghet lànguida e boida de una calesisiat initziativa. Luna fortzat su tapu de un'àtera ampulla de Ichnusa, carrada dae s'ispìritu de su drama. Brufulat e ingulliat una bucada voluminosa de su lìcuidu.

Terra si assutat sos ogros cun una nuola bianca e ispumosa e si assestat sa cobertedda, a pustis de essere·si allisinada sos pilo. A pustis, faghet unu risitu e narat: "Maridu meu m’at promissu chi cando torrat mi nche zughet a dansare ..."

" 

 


(c) 2003 Faeddos